Vlak voor de zomervakantie ontstond er in ons landje commotie over de zogenoemde tophypotheken. Onze minister van Financiën wil af van deze riskante hypotheekleningen. Daarvoor wil hij geen wettelijke regels ontwerpen, maar de banken moeten dat zelf regelen. Nou, dat zal mij benieuwen of die banken nu wel willen luisteren, want meestal kiezen zij namelijk het hazenpad als er iets aan de knikker komt.

Een hypothécaire geldlening waarbij u een standaardrentetarief krijgt berekend zal in de regel gelijk zijn aan de executiewaarde van een appartement. Een redelijk courant appartement kent een executiewaarde van circa 90 procent van de lege onderhandse verkoopwaarde. Met de executiewaarde bedoelt men de verkoopopbrengst als de hypotheekhouder (de bank) het appartement in het openbaar verkoopt op een publieke veiling. Financiert een bank de onderhandse verkoopwaarde k.k. (kosten koper), dus als het goed is de koopsom k.k., spreekt men van een tophypotheek. Financiert de bank de koopsom plus k.k. (dit is 10 tot 12 procent), dan spreekt men van een top-tophypotheek. Financiert de bank nog meer, laat ik dan maar uitgaan van een super-tophypotheek. Banken lenen nu eenmaal gemakkelijk als de hypotheekrente zo historisch laag is als nu.

Van de meer dan drie miljoen woningeigenaars van ons landje, heeft driekwart een hypotheeklening nodig om zijn aankoop te financieren. Slechts een klein percentage leent meer dan zijn woning waard is. Toch kan die kleine groep voor veel moeilijkheden zorgen. Bijvoorbeeld door het sentiment in de koopwoningmarkt te bederven omdat een groot deel van die groep wordt geëxecuteerd door hun bank. Bij zo’n executie zijn geen winnaars, alleen maar verliezers. De appartementseigenaar lijdt verlies, omdat bij een veiling zijn woning minder opbrengt dan zijn geldlening groot is en de bank moet nog maar zien dat zij haar geld van de restschuld en kosten ontvangt. Met die banken heb ik overigens weinig medelijden, want door dat zij zulke onverantwoorde risico’s nemen met top-tophypotheken, vind ik dat zij ook maar een verlies moeten nemen.

Maar terug naar het begin van de ellende. Is het altijd wel verantwoord om zo’n hoge hypotheeklening verstrekken? Misschien wel als de debiteur in staat is om zijn hypotheekrente te betalen. Maar, dan zij er nog de andere woonlasten en betalingen aan de VvE. Bijvoorbeeld om een reservefonds, dat binnen drie jaar (1 mei 2008) verplicht is, te vormen? Moeten banken niet meer kijken naar andere betalingsverplichtingen dan hypotheekrente, maar ook naar de lokale belastingen en betalingen aan de VvE? Ik vind van wel! Maar ook de makelaar-taxateur die een taxatierapport van een appartement voor de bank verzorgt, moet veel meer kijken naar het wel of niet bestaan en de noodzaak van een reservefonds in de VvE. In zijn taxatierapport moet hij nuttige informatie opnemen over de financiële situatie in een VvE; niet alleen de vermogenpositie van de VvE maar ook of die wel voldoende is om een adequate reserve te vormen. Banken moeten daarom volgens mij wederom kiezen voor eigen vertrouwde taxateurs die goed hierop letten en serieuze waarden van een appartement afgeven.

Al met al, ben ik blij met de aandacht voor deze top- en top-tophypotheken. Zolang een eigenaar zijn rente, aflossing en andere verplichtingen betaalt, is alles oké. Maar de ellende is groot voor een eigenaar en zijn VvE als de bank gaat executeren, dan kost het iedereen geld. Het zijn de banken die dit kunnen voorkomen.