Ofschoon nog niet onheilspellend stijgt het aantal gedwongen verkopen van mensen die hun hypotheeklening niet meer kunnen betalen wat sterker. Gelet op de 600 per jaar nu in vergelijking tot de meer dan drie miljoen koopwoningen valt dat nog reuze mee. Maar het is goed als huiseigenaar om zoveel mogelijk risico’s te dekken. Naast de hypotheekgarantie bestaat sinds 1 juli een extra voorziening voor hen die voor korte periode moeite hebben met het betalen van hun woonlasten.

De Nationale Hypotheekgarantie (www.nhg.nl en Postbus 309, 2700 AH Zoetermeer) geeft nu meer dan 500 duizend huiseigenaren, dus slechts eenzesde deel, de zekerheid dat indien zij in moeilijkheden komen, zij niet meteen failliet gaan. Komt een huiseigenaar met een hypotheekgarantie in betalingsproblemen en moet hij of de bank zijn huis verkopen dient de hypotheekgarantie om een eventueel tekort tussen verkoopopbrengst en hypotheekschuld op te vangen. Een hypotheekgarantie is mogelijk tot woningen van 240 duizend euro inclusief aankoopkosten. Bij nieuwbouwwoningen zijn deze aankoopkosten acht procent en bij bestaande koopwoningen 12 procent. Deze hypotheekgarantie is dus een uitstekend instrument, althans in regio’s waar u een woning onder de 240 duizend euro v.o.n. kunt kopen. In ieder geval vallen alle stedelijke regio’s er buiten, dus is deze garantie een zuiver provinciaal instrument, waarvan slechts eenzesde van de eigenaren gebruik van (kan) maken. Ik vind dat het maximale bedrag omhoog moet, veel hoger: bijvoorbeeld 360 duizend euro v.o.n. (vrij op naam). U komt voor een hypotheekgarantie in aanmerking, bij de koop van uw woning of indien u een tweede hypotheeklening afsluit en dan voor dat gedeelte. Er bestaat dus geen spijtoptantenregeling, waarbij u bijvoorbeeld na vijf jaar eigendom als nog een hypotheekgarantie wilt voor uw lening. Zo’n latere instap zou een geruststelling zijn voor vele huizenbezitters, en hun bankiers.

Om te voorkomen dat een bank een woning (gedwongen) verkoopt op een executieveiling, biedt de Hypotheekgarantie een overbrugging of vangnet aan voor twee jaar dat een huiseigenaar zijn woonlasten, zoals hypotheekrente, even niet kan betalen. Mensen kunnen namelijk arbeidsongeschikt, werkloos worden, scheiden en overlijden. Deze mensen krijgen dan een aanvullende lening waarmee ze schulden kunnen saneren en door hun hypotheekrente te blijven betalen een gedwongen verkoop door de bank vermijden. En daardoor niet blijven zitten met een grote restschuld. Deze nieuwe waarborg of lening heeft de onmogelijke naam gekregen: woonlastenfaciliteit. Wie verzint zo’n naam? Waarom niet woonlastenvangnet of waarborg? In ieder geval is het een goede oplossing voor hen die tijdelijk krap bij kas zitten.

Ik kom natuurlijk niet uit onder de commotie over de tophypotheken. Onze minister van Financiën heeft gelijk, laat dat die banken zelf maar oplossen. Als een bankier of andere geldschieter zelf beoordeelt dat iemand veel geld van hem kan lenen, moet hij ook zelf mee het probleem later oplossen. Dat betekent dus ook dat de bankier bij problemen niet het gehele probleem meteen op het bordje van de geldnemer legt. Want dat is de grap, dat een bankier je een paraplu geeft als het bewolkt is, maar die afneemt als het regent. Zo werkt het niet meer. Als de bank en haar klant samen een beoordelingsfout maakten, moeten zij ook samen de schade dragen. Zo hoort het!