De afgelopen week verscheen het bericht in de media dat makelaars voor hypotheekleningen te hoge taxatiewaarden van woningen afgegeven hebben. Of dat zelfs taxatierapporten van niet gekwalificeerde mensen door de banken werden geaccepteerd. Taxatiefraude heet dat meteen. We hebben het aan onszelf te danken.

De chaos in makelaarsland ontstond enkele jaren geleden toen de bescherming van de makelaarstitel verviel, overigens na veel aandringen van de Vereniging Eigen Huis (veh). Daarvoor waren al de vaste tarieven van makelaars (en notarissen) vervallen. Iedereen kan sindsdien zich voor makelaar en taxateur onroerend goed uitgeven en tegen iedere bodemprijs huizen en appartementen taxeren. De consument kan van buiten af nagenoeg niet beoordelen of die taxateur deskundig, onafhankelijk en betrouwbaar is. De overheid had de bescherming van de makelaarstitel nooit moeten opgeven voor dat er een degelijke regeling was voor dit vak. Trouwens waarom is de architect nog wel beschermd en de makelaar niet?

Alle makelaarsverenigingen moeten zich deze fraudes aantrekken en op korte termijn zorgen voor een gezamenlijk keurmerk dat voor de consument eenvoudig te herkennen is. De consument heeft recht op een betrouwbare taxatie. En, de banken ook. Een slechte taxatie kan een nadeel opleveren voor een bank, als de huiseigenaar zijn hypotheek niet meer betaalt. Want dan blijkt dat het huis, het onderpand van de lening, minder waard is dan eerst gedacht. Voor de huiseigenaar is het ook niet verstandig om via een te hoge taxatie meer te lenen dan hij kan ophoesten, want dat loopt op den duur ook verkeerd af.

Maar ja, die hypotheekbanken proberen wel zoveel mogelijk klanten te trekken met lage rente en rentevrije periode. Zo maken ze het voor de woonconsument wel erg aantrekkelijk. Door te stunten met lage taxatietarieven, zoals de veh doet, ontstaat er een situatie waarin slechte of foute taxatierapporten bij de hypotheekbanken terecht komen. Het is algemeen bekend dat de makelaar-taxateur zelf niet eens een taxatieobject bezoekt omdat het tarief dat hij krijgt zo laag is, dat hij maar iemand anders van kantoor stuurt. Daarna tekent hij ongezien het rapport. En, inderdaad komen mij wel eens rapporten onder ogen waarvan ik me afvraag hoe in hemelsnaam een taxateur die hoge verkoop- en executiewaarden heeft vastgesteld? Vlak voor de enige crisis die de koopwoningmarkt ooit getroffen heeft in 1978/1979
gebeurde overigens precies hetzelfde, men taxeerde er maar op los.

Vroeger hadden banken een lijstje met vaste, betrouwbare taxateurs of hadden eigen taxateurs in dienst. Ik raad ze aan om dit systeem weer in ere te herstellen. Daarmee bewaken zij de kwaliteit van de taxatie en letten zij op het belang van de klant en henzelf. De makelaarsverenigingen moeten eens beginnen om de kwaliteit die zij toekennen aan hun leden waar te maken. Kwaliteitscontrole gedurende de tijd dat een makelaar lid is van hun vereniging kan niet meer uitblijven. Dan maar minder leden, maar wel goede. En de veh moet ophouden te beweren dat de consument tegen afbraakprijzen goede diensten van makelaars en notarissen kan krijgen. Voor niets gaat immers alleen de zon op.