Onlangs kondigde de staatssecretaris van Economische Zaken Karien van Gennip aan dat zij hoogst persoonlijk het mes zal zetten in de meer dan 900 vergunningen die in ons landje bestaan. Nou dat is hoog tijd, want ondernemers en eigenaren van panden zijn inmiddels hoorndol van al die vergunningen. Maar, kijkt zij ook naar die onredelijk hoge leges die bij deze vergunningen horen?

In ons regellandje vraagt men per jaar ongeveer een miljoen vergunningen aan voor alles en nog wat. Vergunningen in het kader van verbouwingen, milieu, evenementen, maar ook gebruiksvergunningen voor bedrijfspanden. Al die vergunningen brengen voor de bijna 400 gemeenten en 12 provincies jaarlijks circa een miljard euro aan leges in het laatje.

Ieder jaar brengt de Vereniging Eigen Huis in kaart hoeveel de leges per gemeente verschillen en deze verschillen zijn enorm voor dezelfde vergunningen. Tot nu toe neemt niemand actie om deze verschillen per gemeente weg te nemen. De kosten van leges voor vergunningen zijn wettelijk aan een maximum gebonden. De hoogte van leges mag namelijk niet meer zijn dan de kostprijs er van. De gemeenten echter leggen dat zo uit dat de totale kosten van alle vergunningen gelijk moet zijn aan de opbrengst van al hun leges. Dat lijkt me nu niet de bedoeling in een tijd dat iedereen, bedrijfsleven en overheden, om het hardst roepen dat alle kosten en beloningen transparant moeten zijn. Het is juister dat overheden per vergunning aan geven hoeveel uren zij daaraan normaliter willen besteden en welk uurtarief zij daarvoor wensen te hanteren. Een uurtarief van pakweg 50 euro per uur voor een gemiddelde ambtenaar, lijkt mij redelijk. Ook realiseer ik me dat een korting op dat tarief op zijn plaats is, indien een gemeente of provincie een aanvraag van een vergunning te traag of fout afwikkelt. Nu de meeste provincies en gemeenten een (regionale) rekenkamer hebben ingesteld, ligt het op hun weg om deze leges en andere tarieven eens goed tegen het kostprijslicht te houden.

Als er zoveel vergunningen vervallen duidt dat er ook op dat een aantal ambtenaren zal afvloeien; er is immers geen werk een geen geld (minder leges) meer voor hen. Ik ben benieuwd, want deze ontslaggolf heb ik ook nog niet gemerkt ten gevolge van het vervallen van het gebruikersgedeelte van de Onroerende Zaakbelasting (OZB) voor woningen. Dat scheelt toch meer dan drie miljoen aanslagen versturen per jaar.

Nog even over de leges. Want wanneer zijn die verschuldigd? Stel u dient een aanvraag voor een bouwvergunning in en na enkele weken, als u de leges al betaald heeft, trekt u die aanvraag om welke reden dan ook in. Me dunkt dat u dan de leges geheel of grotendeels moet terug krijgen. Nou, kom er maar eens om. Of zoals een klant van mij twijfelde tussen een grote en een kleine verbouwing, de grote met subsidie en de kleine zonder. Om er achter te komen welke aanvraag het best voor hem was, moest hij van een deelgemeente in Amsterdam een aanvraag indienen en de leges betalen, zonder dat hij van tevoren te horen kreeg welke aanvraag het best zou zijn. Ik heb begrepen dat hij inmiddels via interventie van een belastingrechter gelijk gekregen heeft, men moet hem eerst uitslag geven over welke vergunning hij dient aan te vragen en pas dan hoeft hij leges te betalen. Gemeenten en provincies mogen wel opletten, want gulzigheid leidt snel tot verslikken.