Als een pand langer dan een jaar leeg staat, en dat komt tegenwoordig regelmatig voor, loopt de eigenaar het risico van kraken. Al meer dan 30 jaar zijn krakers van woon- en bedrijfspanden in ons land actief. Rechters keuren deze inbreuk op het recht van eigendom goed en de politiek laat na om maatregelen tegen kraken te nemen.

Bijna twee jaar geleden kondigden Tweede kamerleden aan met een kraakverbod te komen, maar tot op heden is daarvan niets meer vernomen. Als uw pand langer dan een jaar leeg staat, kunt u daarom het best enkele anti-kraakwachten in uw pand plaatsen via een daarin gespecialiseerde organisatie. Het best kunt u niet zelf een overeenkomst voor anti-kraak afsluiten en al helemaal geen vergoedingen aan deze anti-kraakwachten vragen. Want, dan riskeert u dat een rechter deze anti-kraakwachten huurrechten toekent. Bewaking is wel nodig omdat er groepen krakers uw panden in de gaten houden en zodra het eerste jaar leegstand voorbij is, kunnen zij toeslaan.

Is uw pand gekraakt, dan heeft u een probleem. Dat betekent dat u via een rechterlijke uitspraak moet proberen de krakers te ontruimen en dat valt niet altijd mee. U zult moeten aantonen dat u het pand dringend nodig heeft, omdat u een huurder heeft of dat u dringend moet verbouwen om deze potentiële huurder binnen te halen.

Zo’n kwestie speelde zich op 29 maart 2005 af voor de kort geding of voorzieningen rechter te Utrecht, nummer 190458 KG ZA 05-132. Reeds in mei 2003 was een winkelpand met bovenwoning aan het Vredenburg in Utrecht gekraakt. Op 11 januari 2005 bericht de eigenares aan krakers dat het pand verkocht is en dat zij het pand op 1 februari 2005 aan de koper leeg moet leveren. De krakers weigeren vervolgens te vertrekken.

Op 7 maart 2005 stelde de koper de eigenares in gebreke en sommeerde haar tot levering van het pand in ontruimde staat. De eigenares begint een kort geding tegen de krakers en stelt dat de krakers het pand zonder recht of titel gebruiken. De eigenares heeft belang bij deze ontruiming wegens de verkoop ervan en zij dreigt schadeplichtig te worden wegens het niet kunnen nakomen van de verkoopovereenkomst. Indien het pand door de krakers in gebruik blijft, voorziet eigenares onverkoopbaarheid en onverhuurbaarheid van het pand. Dit terwijl zij de verkoopopbrengst nodig heeft voor haar oudedagsvoorziening. Daar tegenover brengen de krakers in dat na ontruiming wederom leegstand zal ontstaan, omdat er noch een bouw- noch gebruiksvergunning is aangevraagd voor verbouwingen en dergelijke. De koper verklaarde ter rechtszitting echter dat voor zijn voorgenomen verbouwingen geen bouwvergunning vereist is. De rechter acht de eis van de eigenares en de verklaring van de koper aannemelijk en wijst de gevraagde ontruiming van de krakers toe.

In Utrecht liep het goed af, maar er zijn even zovele kwesties waar krakers mogen blijven zitten en de eigenaar van het pand het nakijken heeft. Daarom is het veel verstandiger om ieder kraakrisico te vermijden en onmiddellijk na leegstand voor anti-kraakwachten te zorgen en hiermee niet te wachten tot na een jaar.