Het is weer zo ver: taxatiefraude. Ca me rappelle une histoire. Dit soort taxatiefraude was naast een zeer hoge rente en nog slechtere economie een van de oorzaken dat de koopwoningmarkt in ons land in 1979 instortte. Fraude is een verschijnsel in opkomende markten, het is van alle jaren. De afgelopen weken sloeg het Waarborgfonds Eigen Woningen alarm over het stijgend aantal fraudegevallen bij woningtaxaties. Een slecht teken!

Makelaars o.g. zijn de aangewezen groep vakmensen die een taxatierapport moet kunnen opstellen wanneer iemand een huis of appartement koopt en die aankoop wil financieren met een hypotheeklening. Makelaars worden geacht deze taxatie naar eer, geweten, beste kennis en wetenschap te verzorgen. Maar ja, dan moet je die wel bezitten. Per slot van rekening mag iedereen zich tegenwoordig makelaar en taxateur o.g. noemen. Iedere koekenbakker kan makelaarskaartjes laten drukken en een naambord op zijn deur plakken. Dat allemaal dankzij de regering die zich samen met de Vereniging Eigen Huis heeft ingespannen de titelbescherming van de makelaar o.g. overboord te zetten. Er kwam niets voor in de plaats, de kopers van woon- en bedrijfspanden konden het zelf uitzoeken. Onbegrijpelijk, te meer als u bedenkt dat voor een artistiek vak als architect nog steeds een titelbescherming geldt. En, omdat de o.g.-consument het dus ook niet meer weet en blijkbaar de banken ook niet meer, komen er ongelukken van. Die zinnen miste ik in het alarmbericht van het Waarborgfonds dat de hypotheekgaranties in ons land verzorgt.

Banken vallen terug in de oude fouten van de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Zij controleren de taxatie niet en kijken al te gemakkelijk naar salarisopgaven en werkgeversverklaringen, voor zover ze weten waarnaar ze moeten kijken. Want (heel spottend) diegenen die bij onze banken deze informatie moeten controleren zaten nog op de peuteropvang toen de koopwoningmarkt haar enige ineenstorting nà 1945 meemaakte in 1979/1980.

Foute taxaties en valse inkomensgegevens zijn natuurlijk niet alleen de fout van de banken. Taxateurs o.g. en hypotheekadviseurs moeten beter weten, zij moeten niet tegen iedere prijs een woonconsument willen opschepen met een te hoge hypotheeklening. Dat loopt fout en daarover klaagt de organisatie van de hypotheekgarantie, de schade loopt dan de spuigaten uit.

De landelijke organisaties van makelaars, NVM, LMV en VBO, de organisaties van hypotheekadviseurs en de Vereniging Eigen Huis hebben in deze kwesties een flinke klus te klaren. Naar elkaar wijzen heeft geen zin meer, ze zijn allemaal schuldig. Leden en diegene die daarmee samenwerkt hebben de taak om de kwaliteit, dus betrouwbaarheid van makelaars en hypotheekadviseurs te waarborgen. Doen zij dat niet of kunnen ze dat niet, dan kunnen zij zichzelf beter opheffen.

De banken zijn uiteraard niet brandschoon; zijn zij dat ooit? Vroeger, ja hier spreekt de oudere man, hadden banken een lijstje met vaste en goede makelaars o.g. die betrouwbare taxatierapporten verzorgden. Een koper die een hypotheeklening aanvroeg kon dan een taxateur uit dat lijstje kiezen. Door een jarenlange selectie hadden banken een groep betrouwbare taxateurs uitgezocht en dat werkte prima. Geen ongelukken en geen fraude. Wat let banken om hiermee niet weer te beginnen?