Arresten van de Hoge Raad houden soms miljoenen mensen een avond aan de TV gekluisterd, dus dan moet dit hoge college wel boeiend zijn. Daarom bespreek ik vandaag ook maar eens zo’n arrest, waarvan ik niet verwacht dat dit u ook een avond voor de TV uitnodigt. Het is daarom niet minder interessant voor de o.g.-praktijk.

In 2001 een trad ik op als deskundige om in een commissie van drie deskundigen een erfpachtcanon vast te stellen in de gemeente Amsterdam. Kort gezegd, kwamen deze drie deskundigen na zeer serieuze pogingen daartoe niet tot overeenstemming. Mijn twee collega’s gaven hun opdracht terug, echter ik leverde een zeer uitgebreid taxatierapport met mijn idee over de nieuwe erfpachtcanon in bij zowel de gemeente als grondeigenaar en mijn opdrachtgever de erfpachter. De kwestie over de vaststelling van de nieuwe erfpachtcanon speelde al langer bij de rechtbank en die besloot dan ook tot het instellen van een nieuwe taxatiecommissie voor rekening van de gemeente Amsterdam. Tegelijk met mijn uitgebreide rapport presenteerde ik ook een nota voor een zeer redelijk honorarium. Amsterdam weigerde deze nota te betalen; ik naar de kantonrechter en die gaf me gelijk. De gemeente naar het gerechtshof en die gaf me weer gelijk. Dus de gemeente naar de Hoge Raad en die bevestigde het oordeel van het gerechtshof. Voor de liefhebber verwijs ik naar het arrest van de Hoge Raad nummer C05/005HR van 14 april 2006.

Waarom is dit arrest nu zo interessant? Nou de kneep zit ‘m in de vraag of de drie deskundigen die tot een bindend advies moeten komen en zo’n opdracht op zich nemen een resultaats- of inspanningsverbintenis aangaan. Met andere woorden mag u een honorarium declareren indien u in overeenstemming met uw collega’s een bindend advies afscheidt of mag u dat ook indien u er na serieuze pogingen niet uitkomt. Blijkbaar is een eensluidend bindend advies het doel, maar daartoe zijn zulke deskundigen niet verplicht, maar moeten zij zich daartoe wel tot het uiterste (!!) inspannen.

Komt men op die wijze niet een eensluidend advies, dan mag men desalniettemin een redelijk honorarium verwachten. En, dat lijkt me ook logisch. Want kijk eens naar advocaten, fysiotherapeuten, fiscalisten en dergelijke. Het zou toch zeer merkwaardig zijn indien zij geen honorarium mogen verwachten als zij geen positieve resultaten realiseren. Daarbij komt dat het risico geen honorarium te mogen declareren, de drie deskundigen niet in hun onafhankelijkheid mag aantasten, indien zij om dat risico te ontlopen tot overeenstemming willen komen.

Een taxatiecommissie of commissie van deskundigen die een opdracht krijgt om een bindend advies uit te brengen kunt u op allerlei terreinen tegenkomen. Bij geschillen over huurprijzen, waarden van o.g. in geval van nalatenschappen of schade enzovoorts.

Dit arrest van de Hoge Raad heeft direct tot gevolg dat Amsterdam haar Algemene Bepalingen voor (die ellendige!) Erfpacht zal moeten wijzigen. Voortaan zal middeling van verschillende taxaties voor canons mogelijk moeten zijn, zoals ook bij andere grondeigenaren, bijvoorbeeld Domeinen en Staatsbosbeheer, voorkomt. Doet Amsterdam dat niet, dan zal ze wellicht vele nota’s moeten betalen aan deskundigen die serieus en goed onderbouwd van mening (blijven) verschillen met hun collega’s in taxatiecommissies. Dat wordt dan een dure grap.