Afgezien van het feit dat ik ongelovig ben, is het toch goed te constateren dat mijn gebeden soms worden verhoord. Al jaren strijd ik tegen gemeenten, overheden en ook particulieren die erfpacht van grond louter gebruiken als melkkoe. Grondeigenaren die erfpacht hanteren, gebruiken meestal het excuus dat zij door middel van erfpacht greep houden op het gebruik van de grond en dat de ontvangen canons slechts bijzaak zijn. Dit gaat veranderen.

Vorige week kondigde het ministerie van Vrom aan dat in aanvulling op de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening (Wro) gemeenten en provincies een steviger grondbeleid kunnen uitvoeren. Het instrument dat dit steviger grondbeleid mogelijk maakt, heet de Grondexploitatiewet. Hierbij kunnen overheden vergaande afspraken maken met projectontwikkelaars en andere eigenaren van onroerend goed. Ik moet overigens nog zien, dat deze Grondexploitatiewet ongeschonden door de Eerste kamer komt, want deze wet riekt toch sterk naar de almachtige overheid. Een almachtige overheid die zich veel aanmatigt maar weinig presteert.

Enfin, overheden krijgen dus heel veel te zeggen, zeg maar bijna alles, over het gebruik en de bestemming van stukken grond en percelen onroerend goed. Naast het bestemmingsplan, onteigening, voorkeursrechten komt ook de Grondexploitatiewet eraan. Grondeigenaren let op uw saeck! Dit soort wetten doet mij altijd denken aan een Chinees spreekwoord: ‘Hoe meer wetten, hoe meer dieven’. Dat vind ik ook van erfpacht, die grote gemeenten, provincies, water- en polderschappen, Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat hanteren. Hun erfpachtsystemen hebben niets meer te maken met greep houden op gebruik en stemming van gronden, maar meer met een vulgair kassucces om hun begrotingen te spekken.

Nu het nieuwe grondbeleid overheden en andere grondeigenaren zoveel – bijna absolute - macht geeft over de gronden op hun territorium hebben zij geen behoefte meer aan erfpacht. Want meer macht dan zij zo dadelijk krijgen kunnen zij via erfpacht nooit verkrijgen. Dus weg met dat systeem, zoals in Rotterdam of zoals in Den Haag waar erfpachters hun canonbetaling werkelijk eeuwig kunnen afkopen.

Ja, dan is er nog de gemeente Amsterdam waar men erfpachters wijsmaakt dat de gemeenschap moet meedelen in de waardestijging van de grond. Dat meeprofiteren gebeurt dan via het incasseren van torenhoge erfpachtcanons en erfpachtafkoopsommen. Boerenbedrog noem ik het. Afschaffen die afschuwelijke erfpacht, verbieden moet Den Haag dat systeem in het hele land. Maar ja, dan zegt de wethouder Grondzaken van Amsterdam Duco Stadig weer tegen mij: ‘Prima, maar dan verhoog ik de OZB flink.’ Dat zou ik een goede deal vinden, want dan betalen alle hoofdstedelijke inwoners evenveel mee aan de veel te hoge begroting van de hoofdstad en niet alleen de huis- en bedrijfspandeigenaren. Stadig en zijn liberale voorganger Treub (anno 1895) vallen nu door de mand als zij het erfpachtsysteem niet zouden verfoeien. Want de gemeenten krijgen nagenoeg een absolute macht over grond en onroerend goed binnen hun grenzen, dus daarvoor hebben ze geen erfpacht meer nodig. Erfpacht dient dus nog slechts om gemakzuchtig gelden voor uitbundige gemeentelijke en andere begrotingen bijeen te graaien. Een schande vind ik het!

Een doodsteek voor erfpacht, zou ik wensen. Toch zal ik daarvoor de hulp van minister Sybilla Dekker nodig hebben. Hoe groot is haar hart?