Afgelopen vrijdag organiseerde onze ambassade in Berlijn een conferentie over Grote Stedenbeleid. Vertegenwoordigers van Nordrhein-Westfalen en van ons land discussieerden in twee talen over de grote stedenproblematiek in beide landen. Het viel me op dat de integratie van nieuwe Nederlanders en nieuwe Duitsers niet echt opschiet. Huisvesting en bedrijfsruimten zijn, dat werd me duidelijk, belangrijke ingrediënten, voor een geslaagde integratie.

Bij toeval zag ik de Amsterdamse wethouder Stadig en minister mevrouw Dekker een week daarvoor in een uitzending van het discussieprogramma Buitenhof zeggen dat zij niet meer van getto’s spreken. Zij vinden het helemaal niet erg dat nieuwe Nederlanders met een kleurtje in wijken bij elkaar willen wonen. Wel vinden zij het een probleem als in een wijk alleen maar kansarme mensen wonen en in andere wijken alleen kansrijken. Dat zorgt voor onrust. Dezelfde geluiden hoorde ik in Berlijn zowel van mijn landgenoten als van de oosterburen. Dat is dan een probleem minder, zou ik zeggen.

In de wijken waar veel kansarme (nieuwe) mensen wonen, staan ook veel goedkope en slechtere huurwoningen en dito bedrijfsruimten. Dat betekent dat de bewoners die een kans krijgen of grijpen, vertrekken naar betere huisvesting in een andere wijk waar zich al veel kansrijken bevinden. Hun plaats wordt dan weer ingenomen door andere kansarmen. Dus is het zaak om die oude wijken zodanig te herstructureren dat voor hen die van kansarm in kansrijk veranderen zich een betere wonen kunnen aanschaffen of huren. En voor de ondernemers, die er steeds meer komen in die wijken, goede winkels en kantoren. Straten en wegen, openbaar vervoer, fiets- en voetpaden moeten in deze wijken evengoed worden onderhouden als in de betere wijken. Goed onderhoud en schoonmaken van de publieke ruimten voorkomt meer vuilnis en vernielingen en geven het publiek een veilig en comfortabel gevoel.

Ik begrijp ook wel dat alleen goede huisvesting voor mensen en bedrijven niet zaligmakend is. Men moet onze taal machtig zijn, zich ook aanpassen aan ons land, de handen uit de mouwen steken en niet denken dat sociale uitkeringen vanzelfsprekend zijn. Gelukkig zie ik op de bouwplaatsen steeds meer mensen met een kleurtje, al hoor ik ook wel veel Pools spreken op de steigers.

Als ik iets geleerd heb ik Berlijn, is het wel dat politici niet zo voorzichtig moeten zijn met nieuwe Nederlanders. In de landen waar zij of hun ouders vandaan komen, legt men de bewoners ook niet in de watten. Er moet gewerkt worden en regels gelden voor iedereen.

Rotterdam presenteerde zich uitbundig. Het project Le Medi spetterde en daarover schreef de Berlijnse correspondent al op afgelopen maandag in deze krant. Wethouder Bolsius legde uit dat hij nieuwkomers slechts een tijdelijke inschrijving op hun adres in het bevolkingsregister toestond. Als de nieuwkomers zich niet aan de regels hielden en zich niet volgens afspraken gedroegen, kunnen ze na zes maanden vertrekken. De Rotterdamse aanpak bracht op onze ambassade in Berlijn een schok te weeg. De Amsterdamse wethouder Huffnagel belichtte de situatie in de hoofdstedelijke middenstand waar de nieuwkomers een flink aandeel voor hun rekening nemen. En het zijn niet alleen mensen met een kleurtje die daar kopen.

Grote Steden moeten dus aan het werk; Zij moeten omgaan met de bewoners en bedrijven die er nu eenmaal zijn binnen hun gemeentelijke grenzen. De diverse culturen die zij herbergen kunnen naast elkaar leven. Kijk naar New York, hoeveel nationaliteiten huizen daar niet? Inderdaad zij hebben een gemeenschappelijke deler: de taal, die iedereen op zijn manier spreekt. Daar vindt u echt geen overheidsfolders in het Chinees, Nederlands, Turks of Marokkaans. Dat is een goede les. Een stad die veel verschillende culturen niet goed kan herbergen, is immers een dorp.