Als ik tijd over had, kan ik in Amsterdam iedere avond wel een voorlichtings- of discussiebijeenkomst over een of ander project in de hoofdstad bezoeken. Soms doe ik dat ook, vaak zijn deze bijeenkomsten cabaretesk en regelmatig kijk ik op van de originaliteit van de organisatoren. Vorige week was ik aanwezig op een avond die het weer opengraven van gedempte grachten in de hoofdstad tot doel had.

Ik dacht die avond in de Jordaan wel, je moet toch veel lef hebben om weer enkele gedempte grachten, dus nu straten, te willen openbreken gedurende enkele jaren. En dat in een stad die, naar mijn gevoel, het gehele centrum heeft open gebroken om één metrolijntje aan te leggen. L'histoire se repète: in de zeventiger jaren gebeurde dat ook in de Dapperbuurt bij de aanleg van dat andere metrolijntje. Tegelijk met het nieuwe metrolijntje breekt de hoofdstad ook andere straten en pleinen open om allerlei andere redenen. Onbegrijpelijk hoe een stadsbestuur zijn centrum zo onaantrekkelijk kan maken dat bedrijven zich er niet meer willen vestigen en bestaande bedrijven kapot gaan.

De vele kilometers grachten die Amsterdam rijk is en die ook haar schoonheid bepalen, blijken niet voldoende te zijn voor enkele fanatici. Alle of veel gedempte grachten moeten weer open en zo willen zij een dorpsgezicht creëren dat een prentje van Anton Pieck waardig is. En, alweer moeten die delen van Amsterdam-centrum vele jaren opengebroken liggen en zullen daar gelegen bedrijven vertrekken of gewoon failliet gaan. Om het weer openmaken van die grachten (Westerstraat en Elandsgracht) te kunnen bekostigen zal de gemeente onder die grachten parkeergarages exploiteren. Hetgeen niet dom geredeneerd is van die gemeentebestuurders. Maar het wegjagen van bestaande bedrijven kan de gemeente weleens meer kosten aan werkgelegenheid en economisch draagvlak, dan de parkeergelden zullen opbrengen. Het toevoegen van nog meer grachten zal ook niet veel gewin brengen, omdat hier immers de wet van de afnemende meeropbrengst gaat tellen. Dus, zolang deze gemeente niet in staat is om het normale onderhoud aan wegen en grachten tijdig uit te voeren, lijkt het me beter dat ze zich verre houdt van grote infrastructurele werken als het weer openmaken van gedempte grachten.

Nu de gemeente toch zover is dat zij parkeergarages wil aanleggen onder het water van haar grachten, komt het oude plan van wijlen Freddie Heineken weer boven. Heineken stelde vele jaren geleden voor om onder alle bestaande grachten parkeergarages te maken. De constructie is gemakkelijk: water er uit pompen, de bodem er uit graven, betonnen bakken erin, toe- en uitritten maken, en klaar is Kees. De kosten verdient men binnen vijf tot tien jaar terug door het innen van leuke parkeergelden. De aanleg van deze onder water parkeergarages kan in fases, want zo creëert men kleinere en overzichtelijke garages en valt de overlast alleszins mee. Daarmee worden de grachten zo goed als vrij van geparkeerde auto's en komt het Pieck-plaatje in zicht.

Daarover zou de Vereniging van de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, die de voorlichtingsavond toen organiseerde zich druk moeten maken. Zij moet zich verre houden van het terug toveren van Pieck-achtige stadsbeelden uit de zeventiende eeuw. Het behoud van een binnenstad als die van Amsterdam met 5000 rijksmonumenten is niet gebaat met nog meer grachten. Zo'n centrum is gebaat met een moderne infrastructuur en een goed economisch draagvlak. Daarmee is het behoud van dit monumentale centrum gewaarborgd voor vele decennia.

In een historische binnenstad mogen ook best enkele nieuwe gebouwen van een verantwoorde moderne architectuur voorkomen. Ik hoop dat de nieuwe welstandsregels oude gemeentelijke centra voortaan zullen behoeden wanstaltige moderne bouwsels. Bouwsels die bestaan uit kolossen met als enig doel de bouwkundige bevrediging van geheime verlangens van hun bedenkers.

Dus het terugbrengen van nog meer grachten op plekken waar zij door onze voorouders zijn gedempt, kan wat mij betreft achterwege blijven. Als er weer wat op de schop moet in Amsterdam, kan ik nog wel wat anders verzinnen. Wat dacht u van het Museumplein en de verkeerssituatie aldaar?