Met het aankondigen van de nieuwe nota Ruimte kreeg de minister van VROM Sybilla Dekker heel wat kritiek over zich heen. Maar, gelukkig en terecht ook veel lovende woorden. De kritiek van de oppositie in de politiek begrijp ik, zij wordt daarvoor immers (door ons) betaald. Maar van de bouwers begrijp ik de kritiek minder.

Jaren hebben we moeten wachten op een minder centralistische en meer liberale kijk op de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen van ons landje. De Vinex loopt in 2005 ten einde en we waren toe aan nieuwe plannen. Niets doen is geen optie, maar deze nieuwe plannen jagen ook weer allerlei types in de gordijnen. Het is niet gauw goed in dit landje.

Iedereen roept weer van de daken dat we ons landje gaan volbouwen. Mag ik deze mensen er aan herinneren dat nog geen 15 procent van ons grondgebied is volgebouwd met woningen, bedrijfspanden en wegen. Dus er is nog voldoende open gebied over. Alleen moet je het wil willen zien en dat doe je niet vanuit de auto als je weer in de file zit tijdens de beruchte spitsuren. Inderdaad wordt het wat voller in de Randstad Holland, maar ja hoe kan dat ook anders als daar 50 procent van onze economie plaats vindt.

De economie krijgt meer ruimte van deze minister. Meer maar niet alle ruimte. Meer dan wat? Meer ruimte dan zij kreeg in het verleden en zoveel we nodig zullen hebben om economisch beter te gaan draaien, want we lopen nu in vergelijking tot willekeurig welk land hopeloos achter. En, daar komt bij: deze economie moet zorgen dat het vele (belasting-) geld dat we nu aan weet ik wat uitgeven, wel ergens vandaan moet komen. De schoorstenen moeten wel blijven roken, niet waar. Uiteraard zijn we zuinig op de natuur en het Groene Hart. Voor paniek is geen enkele reden.

Provincies en gemeenten krijgen meer verantwoordelijkheden in de nieuwe ruimtelijke plannen, zij zijn daarvoor bestemd en ingericht. De Haagse centralistische ruimtelijk politiek heeft ons nog niet veel goeds opgeleverd, dus is deze ommezwaai begrijpelijk.

Projectontwikkelaars die piepen dat provincies en gemeenten niet geschikt zijn om hen van grote bouwplannen te voorzien, verdenk ik van angst voor lagere winstmarges. Juist die veel te grote plannen met mega-woonwijken zorgden wellicht voor goede winstmarges, maar daarop zit de bevolking niet te wachten. Kleinere bouwprojecten in landelijke gemeenten voorzien in de plaatselijke behoeften aan woningen. Zo dat de kinderen niet uit die dorpen hoeven te verhuizen naar Vinex-locaties nabij de grote gemeenten. Binnenstedelijk woningen bouwen was al voorzien in de Vinex, maar daarvan is zeer weinig terechtgekomen. Ook hier verdenk ik de bouwers ervan dat zij bang zijn voor kleinere marges en de gemeenten waren te lui om het extra werk te verzeten om kleinschalige projecten te laten realiseren op lege plekken in hun gemeente. Wat dacht u van het weer tot woningen ombouwen van lege verdiepingen boven winkels in steden en dorpen. Alleen al in de binnenstad van Amsterdam staan meer dan 3000 verdiepingen leeg boven winkels, die redelijk eenvoudig om te bouwen zijn tot koop- en huurwoningen.

Ja, ik zie en hoor in de media alle coryfeeën uit het ruimtelijke wereldje en projectontwikkeling. Ach en wee klagen zij, want de grote bouwstromen zijn over en men moet weer creatief en met durf aan de slag. Zij komen weer de provincies en gemeenten tegen, zonder dat Den Haag vanonder de geluiddichte kaasstolp die Binnenhof heet, alle plannen heeft voorgekookt. Het meest heb ik me geërgerd aan het NOS-journaal dat de mastodont van VROM voormalig en mislukt minister Jan Pronk over deze nieuwe nota aan het woord liet. Pronk juichte nog steeds de maakbare samenleving toe en verdoemde de economie. De journaal-reporter was duidelijk niet behept met enige kennis over ruimtelijke ordening en liet Pronk doorzeuren. Jammer, het NOS-journaal en andere media kunnen en moeten beter werk leveren.

Een mastodont is overigens (volgens Van Dale) een uitgestorven slurfdier met grote slagtanden en knobbelkiezen. Sprekend Pronk, maar dan zonder slurf en dit dier doet er inmiddels het zwijgen toe.