Vorige week kon u het in alle dagbladen lezen: de regering omarmt de code Tabaksblat. Toen ik dat las dacht ik, dat zal me wat worden als de overheid zich gaat gedragen via deze code. Maar toen realiseerde ik me dat de regering wil dat bedrijven en instituten zich voortaan houden aan deze code, maar deze code geldt niet voor het openbaar bestuur en haar ambtenaren. Kijk, dan komt de aap uit de Haagse mouw.

Bedrijven moeten zich keurig gedragen en aan de wet houden. Instituten en bedrijven gaan om met geld van anderen: pensioengerechtigden, verzekerden, klanten, opdrachtgevers, banken en aandeelhouders. Dat betekent niet liegen en met je handen van het geld van anderen afblijven. Plus de belasting betalen die je verschuldigd bent.......

Zo'n code Tabaksblat vind ik aardig maar eigenlijk overbodig. Sterker ik vind het een aanfluiting van het Nederlandse bedrijfsleven dat zo'n code nodig is om het zakenleven in de pas te laten lopen. Maar de realiteit gebiedt mij ook te juichen, bij deze dan. Als u dit leest sta ik afhankelijk van dat tijdstip op de MIPIM te Cannes (F) met een kop koffie of een glas wijn in de hand. Als onafhankelijk columnist betaal ik die reis zelf en ik zal aan u denken gedurende deze zware (!) week.

Dus de regering omarmt de code Tabaksblat. Althans voor zover dit gaat over verplichtingen voor het bedrijfsleven en andere instituten. Niet voor het handelen of nalaten daarvan door overheidsorganen en het openbaar bestuur. Geldt best practice niet voor politici, bestuurders en ambtenaren?

Kijkt u eens naar het aantal (bij-) banen die bestuurders in ons landje hebben. Ik ken een oud-commissaris van de koningin die op zijn hoogtepunt bijna 60 bijbanen had, u leest het goed 60! Let u ook eens op burgemeesters die lid zijn van de Eerste Kamer en voorzitter van deze of gene drukke vereniging. Dit geldt ook voor provinciale gedeputeerden met een waslijst van bijbanen. Ik trek de parallel met de code Tabaksblat. Niet meer dan zoveel commissariaten en andere functies voor zakenlieden. Wel een waslijst van bijbanen voor politici en openbare bestuurders. Ik zou de agenda's van de burgemeesters van gemeenten waar rampen zijn gebeurd of waar het slecht gaat met welk probleem dan ook weleens goed willen bekijken. Hoe vaak zijn zij per week in hun gemeente, zo dat zij verduiveld goed op de hoogte zijn van de toestanden aldaar, die tot narigheid kunnen leiden? Dit geldt ook voor commissarissen van de koningin, of voor Limburg de gouverneur. Hans Wiegel zei ooit toen hij commissaris was van Friesland. Het werk als commissaris doe ik op een dag en de rest van de week besteed ik aan (zoveel mogelijk) bijbanen. Ik denk niet dat zo'n toestand geldt als best practice.

Wij mogen van onze regering vragen dat zij de code Tabaksblat wel of niet aangepast aan de specifieke situatie loslaat op het functioneren van alle openbaar bestuurders, politici en ambtenaren. En dan van hoog tot laag. Stelt u zich eens voor: politici en bestuurders mogen dan niet meer liegen. Ze moeten alle financiën transparant en controleerbaar verantwoorden. Voor de inwoners van dit landje komt dan een soort enquêterecht dat aandeelhouders van een N.V. ook hebben. Ook heeft de politiek dan geen keus meer om financiële miskleunen niet in het openbaar uit te leggen en te ontkennen of verzoeken van de oppositiepartijen daartoe te negeren.

Oh mijn Heer, wat zal ons landje dan een paradijs van openheid en eerlijkheid worden. Als variant op La douce France waar ik nu verblijf, zal ik leven in les douces Pays-Bas. Ik denk het toch niet, dat doen ze nooit. Ze zullen nimmer hun recht van bestaan opofferen door op te houden met verdoezelen en liegen. Best practice zal leven buiten Den Haag, buiten de provincie- en gemeentehuizen. Helaas!