In het blad Vastgoedmarkt van vorige maand las ik een kritiekloos artikel over de nieuwste ontwikkeling van MAB en Bouwfonds, en wel het Oosterdokseiland te Amsterdam. De walm van compromissen aan het benepen Amsterdamse stadsbestuur verdrijft bij deze plannen ieder stedenbouwkundig realisme. De hoofdstad stevent alweer af op een mislukte stedelijke ontwikkeling, waarop zij de laatste decennia patent heeft. Iets waarover ik me blijf opwinden.

Het Oosterdokseiland dat pal naast het centraal NS-station, dus aan de rand van het centrum van deze stad, ligt, herbegt nu nog een groot TGP-Postkantoor. TPG verlaat deze locatie en heeft de grond aan de gemeente verkocht, die deze grond aan de ontwikkelaar en daarna aan de gebruiker in (die ellendige) erfpacht uitgeeft. Na sloop van een deel van het complex wil men er bijna 270 duizend vierkante meter vloeroppervlakte ontwikkelen met een floor/space-index van 5 tot 7.

Waarschijnlijk wil men met die hoge bouwdichtheid de missers op de KNSM-/Javaeilanden evenaren, om nog maar niet te spreken over IJburg met haar hoge bouwdichtheid. Het adagio is >blauw is groen=, met andere woorden we geven de mensen geen groen maar water, dan hebben ze ook een buiten ruimte. Onzin, vind ik dat. Mensen hebben behoorlijke buitenruimten, zoals groen, nodig. Ze moeten ergens rust vinden, kunnen uitblazen, kinderen moeten kunnen spelen. Groen in woon- en werkomgevingen wordt ontkend door de linkse politici, waarvan er in de hoofdstad er teveel rondlopen. Ze jagen bedrijven en bewoners in betonnenkolossen en creëren er een beetje water omheen en zeggen dan water is een vervanger voor groen. Nogmaals: onzin. Vergelijk de situatie in Rotterdam waar men een dakpark van 6,5 hectare wil maken boven bedrijven in de wijken Bospolder en Tussendijken. Dit idee keek men overigens af van Parijs.

De ontwikkelaar plempt het nieuwe Oosterdokseiland vol met gebouwen met uiteenlopende functies. Een bibliotheek, een conservatorium, kantoren, een hotel en een soort china town. Daarmee wil men dit gebied een elan geven van een 24-uurs economie. Laat ik de ontwikkelaar uit de droom helpen. In ons land en ook in de hoofdstad vindt hij nergens een 24-uurs economie. De meeste Amsterdammers, net zoals andere inwoners van ons land, slapen tijdens de nachtelijke uren. Netjes en burgerlijk. Als ik eens >n keer >s nachts thuiskom in Amsterdam-centrum, zie ik mensen, trams noch auto=s, niks 24-uurs economie. En, als ik de voorgenomen functies bekijk op dit Oosterdokseiland, kan ik slechts vaststellen, dat die ook niet veel leven in de brouwerij zullen brengen. Sterker nog met al die oppervlakten kantoren, dreigt er eerder >s avonds een doodse sfeer zoals in La Defense te ontstaan.

In deze ontwikkeling mis ik een trekker van publiek, misschien een locatie voor het geplaagde Stedelijk Museum, ik mis groen veel groen, ik zie nauwe openbare ruimten tussen teveel gebouwen, het wordt er stil. Op dat geplande hotel met conferentiecentrum, zit al niemand te wachten, als ik de vele 5-sterren hotels in de hoofdstad opmerk en deze hoor klagen over hun bezettingsgraad. Ik mis een plein, een piazza Navone, met een ouderwetse muziektent en een fontein. Die muziektent zie ik ook graag op het Rokin en die fonteinen op de Dam. Maak er een aanlegsteiger voor een rondvaartbotenrederij met alles wat erbij hoort. Wat gebeurt er aan de achterzijde van dit gebied, dat grenst aan de spoorlijnen die naar het CS gaan, waarom breek je dat gebied niet open? Maak een verbinding van dit eiland naar het IJ.

Deze wijsheden heb ik niet allemaal zelf bedacht. Over deze plannen zoals ik die heb gelezen ben ik eens gaan praten met een student stedenbouw van de Amsterdamse Universiteit. Die gaf me ook nog een uitsmijter mee. Hij stelde urban spirit kun je niet creëren, die ontstaat in 10, 20, 30 misschien wel 100 jaar.

Maar waarom bouwt deze ontwikkelaar dat zo=n stedelijk gebied vol? Vol met allerlei functies en gebouwen die goed te verkopen en te verhuren zijn. Waarom niet meer openbare ruimte, ruimte die mensen nodig hebben? Dat lijkt me duidelijk. De gemeente kocht de grond van TPG-Post en geeft die grond in dure erfpacht uit. En wat is daarvan het gevolg? Precies. Die ellendige erfpacht, dus de Amsterdamse grondpolitiek, draait behoorlijke stedelijke ontwikkeling de nek om. Daarvoor worden die ambtenaren en politici overigens niet betaald, maar ze doen het om welke dogmatische reden dan ook. En de ontwikkelaar, die weliswaar in ons land en in andere landen prima projecten heeft gerealiseerd, wil bouwen en bouwt dus dit eiland vol, te vol.

Men kort het Oosterdokseiland af als ODE. Een ode is een lyrisch gedicht dat een verheven onderwerp bezingt. Ik wil niet zeuren, maar ik stel voor toch maar een andere afkorting te zoeken.

-einde-