De eerste zin van een column is het altijd het moeilijkst, behalve vandaag. Graag wens ik u een goed 2003 toe. In het bijzonder de bouwwereld, kan deze wens goed gebruiken. Ze heeft al meer dan genoeg over zich heen gehad. En, dat valt niet mee als het algemene zakelijke en economische sentiment somber is. Maar niet te lang getreurd en niet bij de pakken neer zitten.

De leegstand van kantoorgebouwen is veel hoger dan in 1999. Maar om nu te spreken van een drama, nee, dat laat ik aan de zogenaamde deskundigen zonder historisch besef over. We moeten niet vergeten dat er in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw tijden waren zonder economische groei, met torenhoge rente en werkloosheid. Zo bezien, valt het nu nog best mee. En, daarbij komt dat ik leegstand op termijn bekeken helemaal niet zo erg vind. Zodra de economie aantrekt, en dat moet toch ooit gebeuren, hebben al die bedrijven weer nieuwe ruimten nodig. Die moeten er dan wel staan en op de juiste plaats. Dus als u bouwt, bouw dan op de juiste plek. Een plek waar ondernemers graag willen zitten en tegen een koop-huurprijs die hen aanspreekt. Ook een prijs die in de juiste verhouding staat tot het aangeboden onroerend goed.

Ook de woningmarkt kan enige stabiliteit gebruiken. Teveel politici en zogenaamde deskundigen somberen over de economische verwachtingen en financiële tekorten van overheden. Ik verdenk deze groep zwartkijkers ervan dat zij zo somber zijn omdat ze dat later op het politieke vlak goed uitkomt. Aan de andere kant begrijp ik niet, dat overheden niet kunnen snijden in hun uitgaven. Als ik begrotingen van ministers, gemeenten en provincies bekijk, verbaast het mij aan welke onzin ons dure belastinggeld wordt uitgegeven. In bedrijven waar ik werkte, zei ik altijd: op iedere begroting kunnen we minstens tien procent bezuinigen, zonder dat onze kwaliteit er onder lijdt. Dat wil ik graag meemaken in 2003.

Ik had het over de woningmarkt, die erg gevoelig is voor sentiment. Wat dat betreft heeft die markt gedurende het vorige jaar genoeg voor zijn kiezen gehad. Stabiliteit op de woningmarkt hangt af van veel factoren. Zoals: geen discussie meer over de aftrek van de hypotheekrente bij de inkomstenbelasting. Het doorgaan van de afschaffing van de Onroerende Zaakbelasting voor woningen, overigens zoals beloofd. Zogenaamde deskundigen moeten hun mond houden over allerlei onheilstijdingen zonder historisch besef. In dit land mag, merk ik, iedere onverlaat maar zeggen dat de woningmarkt instort, als hij de echte en enige crisis in 1981 niet heeft meegemaakt. Of, als hij de cijfers van die periode niet kent.

Uiteraard willen mensen zekerheid over hun baan en toekomstverwachtingen, dan kopen ze wel. Ook willen aspirant-kopers hun schaarse geld goed besteden. Weliswaar is de hypotheekrente laag, maar de banken zijn ook zuiniger geworden met het verstrekken van hypotheekleningen. Dus mensen, die nu willen kopen, zoeken de markt af naar een huis dat hen bevalt. Er is zoveel aanbod in de bestaande bouw en in nieuwbouw, dat ze keus te over hebben. Verkopers moeten daarom kwaliteit bieden, bouwkundig en qua locatie. Maar ook moet de verhouding huis ten opzichte van de grondwaarde of afgekochte erfpacht deugen. Dit bepaalt namelijk zeker de verkoopwaarde van en huis en dat is belangrijk voor een koper die een hypotheeklening wil of mettertijd gaat verkopen. Een koophuis moet courant zijn. Mocht iemand tot verkoop overgaan, dan moet hij niet aanlopen tegen een anti-speculatiebeding of een wijk waar de helft van de woningen te koop staat. Ook moet de kwaliteit en het comfort van een huis voldoen aan de huidige eisen. Deze zaken
zijn van belang als ontwikkelaars in overleg met gemeenten met een nieuw project starten. Geef uw klanten goede waar, ze betalen er immers goed voor

-einde-